Sistema Irigasaun Modernu Galata Inagura ona husi Primeiru Ministru no Sei Benefisia Natar hektares 720
- Publika husi: Maximiano
- Loron: 10/Jan/2026
Baucau, 12/01/2026. Diretór Ezekutivu ADN, I.P Eng. Januariu Maia Guterres
akompaña husi Enjeñeru ADN,I.P destakadu iha Munisipiu Baucau partisipa iha
serimonia inagurasaun sistema irrigasaun modernu ne’ebé maka hala’o iha Galata, suku Uatuhako, postu administrativu
Venilale, munisípiu Baucau.
Dezenvolvimentu irigasaun nu’udar nesesidade estratéjiku atu fó apoiu ba
setór agrikultura no seguransa ai-han. Sistema irigasaun ne’ebé di’ak no
sustentável asegura disponibilidade bee, hamenus dependénsia ba udan been, no
hasa’e produtividade agríkola. Aleinde ne'e, irigasaun iha papél importante hodi
hadi'a agrikultór sira-nia bem-estar no dudu kreximentu ekonómiku. Tanba ne’e,
dezenvolvimentu irigasaun tenke sai preokupasaun ne’ebé fahe ba realizasaun
dezenvolvimentu sustentável.
Hafoin halo tiha inagurasaun ba sistema irigasaun modernu ida ne’e, Primeiru-Ministru
S.E Kay Rala Xanana Gusmão enkoraza agrikultór sira ne’ebé maka benefisiariu ba
irigasaun ida ne’e atu servisu hamutuk, aproveita kondisaun ne’ebé Governu
prepara nune’e hatudu rezultadu di’ak iha futuru.
Iha nia diskursu, Primeiru Ministru husu nafatin atu agrikultór sira tengki
kuidadu didiak ba buat sira ne’ebé maka iha ona ne’e.
“ Imi tengki kuidadu didiak ba buat ne’ebé iha
ona, bolu malu hodi halo produsaun, servisu hamutuk atu hetan rezultadu di’ak
ho nune’e la-bele iha hamlaha no la-bele iha terus kona-ba ai-han, ida ne’e
maka sentidu agradesimentu ne’ebé boot liu. “ Hateten PM Xanana Gusmão iha nia diskursu.
Entertantu, Ministru MAPPF S.E Marcos da Crúz iha nia intervensaun hateten
katak projetu sistema irrigasaun ne’ebé maka inaugura daudaun ne’e ninia dezeñu
halo kedan iha tinan 2009 no implementasaun projetu hahú iha Setembru tinan
2022.
Ministru MAPPF hatutan mós katak Governu iha kompromissu atu kontinua
aumenta produsaun através moderniza seitór agrikultura.
“ Governu iha kompromissu atu kontinua aumenta produsaun através moderniza
seitór agrikultura liu husi prepara kondisaun infraestrutura bázika hanesan
projetu irrigasaun ne’ebé inaugura ona ne‘e, Alende ne’e, modernizasaun ne’e
liu husi fasilita agrikultór sira ho mákina modernu bá produsaun hare hanesan
tratór boot, mákina kuda hare, mákina ko’a hare no seluk-tán ne’ebé presiza.”
Hateten Ministru MAPPF
MAPPF sei destaka pessoál sira atu bele halo kontrolu bá fasilidade hirak
ne‘e iha Galata no koloka mós tékniku sira atu bele apoia no haree kestaun
tékniku kuda no seluk-tán hateten husi Ministru MAPPF.
Iha biban ne’e, Prezidente Autoridade Munisípiu Baucau Sra. Veneranda E. M. Lemos Martins iha nia
diskursu, lori komunidade agrikultór no populasaun tomak Baucau nian hato’o agradese
bá Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão tanaba ho nia lideransa bele kria
kondisaun infraestrutura bázika nune’e populasaun agrikultór bele utiliza hodi
hasa’e produsaun.
“ Lori hotu-hotu nia naran, hakarak hatúr ami nia
komprimisu katak infraestrutura ne’ebé maka hari ona no halo inagurasaun ba
benefisiariu hamutuk natar hektares 720 no pertense ba postu Administrativu
haatr iha munisipiu Baucau inklui postu Administrativu Ossu, munisipiu
Viqueque.” Hateten PAM
Baucau Sra. Veneranda E. M. Lemos Martins
Iha oportunidade hanesan, PAM Baucau hato’o mós nia agradesimentu ba
Ministru MAPPF ne’ebé maka halo esforsu hodi tama to’o iha mota sira no tama
sai natar sira hodi haree no observa, kontinua rona nafatin ba Xefi Suku sira,
Administradór Postu sira no komunidade natar nain sira nia halerik kona-ba bee.
Hafoin halo tiha inagurasaun ba sistema irigasaun ida ne’e, kontinua mós ho
fahe bo‘ot hamutuk 6 hodi bele fasilita populasaun agrikultór sira utiliza hodi
fila rai, inklui mákina kuda hare no mákina ko’a hare, sei fo mós fini di‘ak ho
adubu orgániku atu kuidadu rai ne‘e bele bokur nafatin.
Konstrusaun irigasaun importante tanba bee maka fonte prinsipál ba moris no
agrikultura. Ho irigasaun ne’ebé di’ak, agrikultór sira la depende tomak ona ba
udan, produsaun estavel liu, no seguransa ai-han mantein. Irigasaun mós hadi'a
agrikultór sira-nia bem-estar no estimula kreximentu ekonómiku rejionál. Tanba
ne’e, dezenvolvimentu irigasaun la’ós de’it kona-ba harii kanál bee nian, maibé
mós kona-ba harii futuru no moris di’ak komunidade sira-nian. (Media_ADN)
LEMA ADN
- Aprende hodi halo, halo hodi aprende;
- Haburas kreatividade no inovativo de servisu;
- Hametin principiu servisu salva an, salva superior/liders, salva instituisaun no salva nasaun;



