Boa Governasaun: D.E ADN Hetan Intervista husi CEPAD
- Publika husi: Maximiano
- Loron: 19/Jun/2024
Governu
Timor-Leste presiza promove prinsípius Governasaun di’ak iha instituisoens
Estadu nian no iha Administrasaun Públika nia laran atu hasa’e kualidade
prestasaun servisu knar nain sira ho objetivu prinsipál atendimentu ba públiku
ho matenek.
prinsísipus
governasaun di’ak hanesan efisiênsia, efikásia, transparênsia, responsividade,
kontrolu akontabilitade, responsabilidade, moos husi korupsaun, partisipasaun
ativa no profisionalismu.
“Governasaun”
refere ba mekanizmu no prosesu husi asaun hirak ne'ebe foti hodi Estadu nia
naran. “Governasaun” ne’e inklui desizaun no asaun ofisiál hotu-hotu ne’ebé
instituisaun Públika sira foti no hala’o, inklui Parlamentu Nasionál no
Governu, hodi ezerse podér ne’ebé Povu Timór-Leste fó ba sira tuir
Konstituisaun RDTL haruka. “Governasaun” inklui prosesu sira iha tomada
desizaun, alokasaun ba rekursu, orsamentasaun, estabelesimentu ba polítika,
kriasaun programas no nia implementasaun.
“Governu”
refere ba povu no instituisaun sira ne’ebé envolve hodi ukun nasaun ne’e. Iha
ninia sentidu luan liu, “governu” inklui órgaun hotu-hotu Estadu nian, inklui
Prezidente Repúblika, Parlamentu Nasionál, Governu, Judisiáriu no instituisaun
relevante. Maske nune’e, espesífikamente, iha Timór-Leste“Governu”(ho letra
boot “G”) refere ba Konsellu Ministrus no instituisaun hotu-hotu ne’ebé nia
responsabiliza bá. “Governasaun”ne’e kona-ba prosesu ne’ebé instituisaun
Públika sira uza hodi administra nasaun ne’e. “Governasaun” inklui foti
desizaun sira, harii no implementa polítika sira, prosesu orsamentál no Governu
nia relasaun ho povu Timor-Leste.
Boa-Governasaun
ne’e prosesu kona-ba foti ka halo desizaun no implementasaun ba polítika no
atividades ho maneira ida-ne’ebé efetiva, efisiente lejítima no justa.
Boa-Governasaun asegura atu prosesu governasaun prienxe duni nesesidades povu
Timór-Leste nian no promove sira-nia direitu.
Haree
ba importansi husi Boa-Governasaun, ho nune’e maka Diretór Ezekutivu ADN Sr.
Rui Lourenço da Costa simu iha nia servisu fatin Intervistadór husi Sentru
Estudu ba Paz no Dezenvovlvimentu (CEPAD-Sigla Portugés) ne’ebé maka mai halo
intervista ho D.E ADN hodi koalia foku liu ba atividade tomak ADN nia, Pratika
Administrasaun iha ADN, ne’ebé maka kabé ba iha asuntu Boa-Governasaun no
obedese ba lalaok Boa Governasaun iha Nasaun Tior Leste.
Atividade
ne’e inisia husi CEPAD no PDHJ hodi halo peskiza ba Boa Governasaun iha liña
ministerial sira,Institutu Públiku, Empreza Públiku, inklui Instituisaun Autonoma RAEOA, hodi
sukat nivel koñesimentu aparelu estadu nian kona ba prinsipiu governasaun di’ak
no ninia implementasaun iha funsionalismu públiku.
Atividade
intervista no rekolla informasaun husi D.E ADN ne’e rasik realiza iha loron
19/06/2024 liu ba iha D.E ADN nia knar fatin ne’ebé maka lokaliza iha
Bedik-Hun, Fatuhada, Dili Timor Leste. (Media_ADN)
LEMA ADN
- Aprende hodi halo, halo hodi aprende;
- Haburas kreatividade no inovativo de servisu;
- Hametin principiu servisu salva an, salva superior/liders, salva instituisaun no salva nasaun;



